Zein da palestinar eta israeldarren arteko gatazkaren benetako jatorria?

Palestina-Israelen gatazka deiturikoaren jatorriak XIX. mendearen amaieran lurralde horretan gertatutakoan du jatorria. Nahiz eta askok, oker, kontrakoa uste badute ere, haren sorburua ez dator erlijiotik, mugimendu sionistak egindako kolonizaziotik baizik. Sionismoa, aldi berean, proiektu politiko, nazionalista eta berez koloniala den doktrina bat da. XIX. mendearen amaieran, Theodor Herzl kazetariak estatu judu bat sortzeko ideia planteatu zuen, 1947an bete zena, Nazio Batuek Palestina bi estatutan banatzea bozkatu zutenean: bata judua eta bestea arabiarra


1896tik aurrera, sionista hitza Theodor Herzl Austria-Hungariako Inperioan jaiotako kazetari juduak sortutako mugimendu politikoari aplikatzen zaio. Mugimendu hau jatorrian erlijioan oinarritu ez bazen ere, faktore horretaz baliatu zen estatu judu bat sortu ahal izateko.
Herzlek Der Judenstaat (Juduen estatua) liburua idatzi zuenean, Palestina ez zen bere lehentasuna. Lehenago Argentina, Uganda, Zipre, Kenya, Mozambike, Sinaiko Penintsula edo Kongon nazio berria sortzeko aukera zegoen.
Azkenik, Palestina aukeratu zuen, bere alde zuen “elezahar botere­tsuak” eraginda, nahiz eta bera eta bere alde zeuden beste buruzagi sionistak ateoak edo “ez-fededunak” ziren. Mugimendu sionista, bere sorreratik proiektu kolonial bihurtuz joan zen, bere buruzagiek aitortua, lurraldeaz pixkanaka jabetuz joateko helburuarekin, eta mugimendu honek “kolonizazio zuriaren” eredua aplikatu zuen – eta aplikatzen jarraitzen du gaur egun ere –. Hau da, populazio indigena bere forma guztietan populazio koloniar emigratu batekin ordezkatzea. Kontzeptu horrek lotura zuzena izango du biztanleriaren “transferentziarekin”, hau da, kanporatzea izendatzeko erabilitako eufemismoarekin. Hori agintari sionistek taxututako eta nazioarteko instan­tzietan aurkeztutako plan guztietan egongo da, eta, ondoren, haien indar militarrek gauzatuko dute.
Honela, ingelesek 1917an hartu zuten Palestinaren kontrola. Gertaera horren ondorioz, Palestinako biztanleriak krisi desberdinak jasan zituen kolonialismo ingelesaren aurkako protesta gisa, bai eta etengabeko migrazio sionistaren aldeko protesta ere. Horren adibide dira Al-Buraqen 1929ko altxamendua, 1933ko istiluak, 1936-39ko matxinada arabiar handia (al-Zawra al-kubra) eta, azkenik, 1948an Palestina historiko gehiena suntsitu zuen gatazkak. Ondorioz, 1946tik 1947ra bitartean, britainiarrek Palestinako arazoa Nazio Batuen esku uztea erabaki zuten.
Ebazpena
1947ko azaroaren 29an, ia esperientziarik gabeko Nazio Batuak, erakunde hori 1945ean sortua baitzen, formalki bozkatu zuen Palestina banatzea 181 Ebazpenaren bidez, lurraldea bi estatutan banatzea ahalbidetzen zuena – bata judua eta bestea arabiarra –.
Horrela, Nazio Batuek ez zioten jaramonik egin herrialdeko biztanleriaren jatorriari, eta lurraldearen % 55 estatu juduari eman zioten, nahiz eta biztanleria gehienak arabiarrak izan (musulmanak eta kristauak) eta biztanleria judua % 6 izatera iritsi ez.
Bi taldeek uko egin zioten proposamenari. Juduek, populazio arabiarrik gabeko lurralde gehiago nahi zutelako, eta arabiarrek, lurra banatzeari uko egiten ziotelako.
Azkenik, 1948an Israelgo Estatua bere kabuz sortzeak lurraldearen eraldaketa bortitza eta palestinar biztanleriaren erdia baino gehiago kanporatzea ekarri zuen. Azken hau errefuxiatu bihurtu zen gehienbat, gero eta ikertzaile gehiagok garbiketa etnikotzat jotzen duten horretan. 750.000 eta 800 000 pertsona artean, hainbat sinesmenekoak –musulmanak eta kristauak– beren etxeetatik eta beren lurretatik bota zituzten, arabieraz al-Nakba (hondamendia) esaten zaion horretan.