SEXUA ETA SUBSTANTZIA PSIKOAKTIBOEN KON-TSUMOA UZTARTZEN DITUEN CHEMSEX PRAKTIKAK GERO ETA ARRETA HANDIAGOA PIZTEN DU OSASUN PUBLIKOAN. FENOMENO KONPLEXU HONEK MENDEKOTASUNA, SEXU-TRANSMISIOZKO INFEKZIOAK ETA OSASUN MENTALEKO ARAZOAK AREAGOTU DITZAKE
LANBERTO SOLATXI //
Chemsex terminoa gero eta presentzia handiagoa hartzen ari da osasunaren eta sexualitatearen inguruko eztabaidetan, nahiz eta herritar askorentzat oraindik kontzeptu ezezaguna izan. Substantzia psikoaktiboak sexu-harremanak luzatzeko, plazera areagotzeko edo inhibizioak murrizteko erabiltzea da haren ezaugarri nagusia. Fenomenoa bereziki gizon homosexualen, bisexualen eta beste gizon ba-tzuekin sexu-harremanak dituzten gizonen artean aztertu bada ere, adituek ohartarazi dute ez dela kolektibo horren errealitate esklusiboa. Azken urteetan, beste ingurune eta profil batzuetan ere antzeman da, eta, ondorioz, osasun publikoaren arloan arreta berezia pizten duen fenomeno bihurtu da.
Adituen ustez, hainbat faktorek azal dezakete fenomenoaren hedapena. Harremanetarako aplikazioek bikotekideak aurkitzea erraztu dute, eta, aldi berean, substantzien erabilera antolatzeko bide ere bihurtu dira zenbait kasutan. Horri gehitu behar zaizkio sexu-esperientzia biziagoak bilatzeko nahia, estresa edo bakardadea arintzeko saiakerak, edota talde jakin batzuetan sortzen diren presio sozialak.
Chemsex-a ez da beti mendekotasunarekin lotzen, baina praktika errepikatuak arriskuak handitu ditzake. Horregatik, profesionalek azpimarratzen dute ezin dela ikuspegi moraletik soilik aztertu; beharrezkoa da fenomenoaren arrazoi sozial, psikologiko eta sanitarioak ulertzea.
Chemsex saioetan gehien erabiltzen diren substantzien artean GHB edo GBL, mefedrona eta metamfetamina kristalinoa (crystal meth) daude. Horiez gain, beste droga edo alkohol batzuekin konbinazioak ere gertatzen dira.
Substantzia horiek euforia, energia, sexu-desira eta desinhibizioa handitu ditzakete, baina ondorio larriak ere eragin ditzakete. Dosi txikien eta handien arteko aldea oso estua izan daiteke zenbait kasutan, eta horrek intoxikazio-arriskua areagotzen du. Gainera, substantziak nahasteak edo denbora luzez kontsumitzeak konplikazio mediko larriak eragin ditzake.
BALIZKO ONDORIOAK
Chemsex-aren ondorioak askotarikoak dira. Epe laburrean, bihotz-maiztasuna eta tentsioa handitu, deshidratazioa eragin edo konortea galtzeko arriskua areagotu dezake. Kasu larrienetan, larrialdi medikoa beharrezkoa izan daiteke.
Epe luzeagoan, mendekotasuna garatzeko arriskua dago, baita antsietatea, depresioa, loaren nahasmenduak edo arazo kognitiboak agertzekoa ere. Sexu-harreman luzeek eta babesik gabeko praktikek sexu-transmisiozko infekzioen (STI) transmisioa ere erraztu dezakete, hala nola GIBa, sifilia, gonorrea edo klamidia.
ISILTASUNA ETA ESTIGMA
Fenomenoaren ezaugarrietako bat isiltasuna da. Pertsona askok ez dute laguntzarik eskatzen epaituak izango diren beldur direlako edo beren sexu-orientazioa eta kontsumoa batera aitortzeko zailtasunak dituztelako.
Horrek zaildu egiten du prebentzioa eta arreta goiztiarra. Osasun arloko profesionalek gero eta gehiago azpimarratzen dute konfiantzazko eta estigmarik gabeko arreta eskain-tzearen garrantzia, pertsonak osasun-sistemara hurbiltzeko eta arriskuak murrizteko.
Azken urteetan indarra hartu dute kalteak murrizteko estrategiek. Horien artean daude substantzien ondorioei buruzko informazio fidagarria eskaintzea, dosiak ez nahasteko gomendioak, hidratazioa zaintzea, atseden hartzea eta babes-neurriak erabiltzea sexu-transmisiozko infekzioak prebenitzeko.
Era berean, GIBaren aurkako prebentzio-tresnek, hala nola PrEP tratamenduak, infekzio berriak gu-txitzen lagundu dute arrisku handiko kolektibo batzuetan. Hala ere, adituek gogorarazten dute PrEPek ez dituela gainerako infekzioak edo substantzien ondorioak saihesten.
LAGUNTZA ESKATZEA
Chemsex-arekin lotutako arazoek ez dute beti mendekotasun larri bat esan nahi. Batzuetan, per-tsona batek bere kontsumoa kontrolatzen ari ez dela sentitzea edo praktika horrek bere harremanetan, lanean edo osasunean eragina izatea nahikoa da laguntza profesionala bilatzeko.
Gero eta osasun-zentro, adikzioen zerbitzu eta sexu-osasuneko unitate gehiagok eskain-tzen dute fenomeno honetarako arreta espezializatua. Helburua ez da epaitzea, baizik eta per-tsona bakoitzaren egoerara egokitutako laguntza ematea, arriskuak murriztuz eta bizi-kalitatea hobetuz.
Chemsex-a fenomeno konplexua da, eta ez dago azalpen bakar baten menpe. Horregatik, informazioa, prebentzioa eta arreta integrala dira haren ondorioei aurre egiteko tresnarik eraginkorrenak. Gaiari buruz modu irekian hitz egiteak lagundu dezake estigma apurtzen, arriskuak murrizten eta lagun-tza behar duten pertsonak osasun-sistemara hurbiltzen.

