Euskara, Babes Bereziko Kultura Ondasun Immateriala

Eusko Jaurlaritzak tramiteak hasi ditu euskara Babes Bereziko Kultura Ondasun Immaterial gisa onartzeko eta hizkuntza hori euskal kulturaren transmisio-tresna gisa babesteko neurriak hartzeko.

Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak espedientea ireki du, eta asteazken honetan argitaratu da Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian (EHAA). Bertan jasotzen da dokumentua jendaurrean jartzeko eta alegazioak aurkezteko ebazpena, Eusko Jaurlaritzak behin betiko onartu aurretik.

Ebazpenean gogorarazten da kultura-ondare immateriala komunitateek beren kultura-herentziaren zati gisa aitortzen dituzten praktika, ezagutza eta adierazpenek osatzen dutela, eta etengabe transmititzen eta birsortzen dutela.
Unescok “kalteberatzat” jotako hizkuntza

Azpimarratu du ezinbestekoa dela Unescok “kaltebera” gisa katalogatutako “hizkuntza gutxitu eta minorizatu” baten testuinguruan Kultura Ondasun Immaterial gisa aitortzea. Hizkuntza horren transmisioa prozesu “historiko, politiko eta sozialek” baldintzatu dute, eta prozesu horiek ere eragina izan dute kultura-ondarearen transmisioan.

Alde horretatik, Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak azpimarratu du euskara kalteberatzat jotzeak nabarmendu egiten duela kultura-adierazpenak transmititzeko bide gisa babesteko eta babesteko beharra.

Ezagutzaren eta erabileraren arteko desoreka

Ebazpenean euskarak kultura-ondare immaterialaren transmisio gisa aurre egin beharreko arrisku nagusitzat aipatzen da hizkuntza horren “ezagutzaren eta erabilera eraginkorraren arteko desoreka”, eta arrisku hori areagotu egiten da globalizazioari, digitalizazioari eta gazteenen sozializazio-moduei lotutako gizarte-eraldaketekin.

Horregatik guztiagatik, eta “kultura- eta hizkuntza-altzairuaren arriskua eta kalteberatasuna” oinarri hartuta, Eusko Jaurlaritzak babes-neurri gisa planteatzen du euskara babes bereziko kultura-ondasun immaterial izendatzea, Euskal Kultura Ondareari buruzko Legearen babesean.

Adierazpen hori oinarri izango da hizkuntza hori “sortzeko, transmititzeko, birsortzeko eta babesteko bitarteko” gisa babesteko beharrezkoak diren neurriak hartzeko, “euskarak bere adierazpide nagusia duen kultura-transmisioko ezagutza, praktika, adierazpen eta moduen jarraipena” bermatzeko. “Euskarak ondare-tresna gisa jarraitzea ez dago soilik oinordetzan jasotako formei eustearen mende, baizik eta gizarte garaikidean kultura sortzeko, komunikatzeko eta transmititzeko baliozko tresna izaten jarraitzeko duen gaitasunaren mende ere”, ondorioztatzen du ebazpenak.