GERO ETA GAZTE GEHIAGOK IDENTIFIKATZEN DUTE BEREN BURUA ASEXUAL GISA, HAU DA, BESTE PER-TSONEKIKO SEXU-ERAKARPEN TXIKIA EDO EZ DUTELA SENTITZEN ADIERAZIZ. FENOMENO HORREK IKUSGARRITASUNA IRABAZI DU AZKEN URTEOTAN, SEXUALITATEARI BURUZKO IKUSPEGI BERRIAK MAHAI GAINEAN JARRIZ
LANBERTO SOLATXI //
Azken urteotan, asexualitateak gero eta presentzia handiagoa lortu du gizartean, batez ere gazteen artean. Sare sozialek, dibulgazio-lanek eta sexu-aniztasunaren inguruko elkarrizketek aukera eman dute lehen ia ezezaguna zen orientazio hori ezagutarazteko. Horrela, gazte askok beren esperientziak izendatzeko eta partekatzeko tresnak aurkitu dituzte.
Duela urte gutxi arte, asexualitatea ez zen askotan aipatzen komunikabideetan, hezkuntza-programetan edo eguneroko elkarrizketetan. Horren ondorioz, pertsona askok zailtasunak izaten zituzten bizi zutena uler-tzeko edo azaltzeko. Gaur egun, ordea, informazio gehiago dago eskuragarri, eta horrek aukera eman die gazteei beren sentimenduak eta bizipenak hobeto identifikatzeko.
Gainera, sexu-orientazioei buruzko ikuspegi zabalago baten garapenak lagundu du asexualitatea giza aniztasunaren parte gisa ulertzen. Gazte askok sarean aurkitu dituzte antzeko esperientziak dituzten pertsonen testigantzak, eta horrek bakardade-sentsazioa murrizten lagundu die. Komunitate digitalek eta sentsibilizazio-kanpainek ere garrantzi handia izan dute, orientazio hori normalizatzen eta inguruan dauden estereotipoei aurre egiten lagunduz.
Aldi berean, adituek azpimarratzen dute ikusgarritasun handiagoak ez duela esan nahi asexualitatea fenomeno berria denik. Izan ere, betidanik egon dira pertsona asexualak, baina gaur egun aukera gehiago dituzte beren errealitatea azaltzeko, uler-tzeko eta gizartean aitortza handiagoa lortzeko
Asexualitatea askotan gaizki ulertzen da. Pertsona askok pentsatzen dute sexuarekiko interesik eza edo abstinentzia dela, baina ez da gauza bera. Abstinentzia hautu bat da; asexualitatea, berriz, orientazio sexual bat. Hau da, per-tsona batek sexu-harremanak izatea erabaki dezake edo ez, baina horrek ez du zertan loturarik izan sexu-erakarpena sentitzen duen ala ez.
OHIKO NAHASMENA
Nahasmena ohikoa da, gizarteak sexualitateari garrantzi handia ematen diolako eta maiz sexu-erakarpena unibertsala dela pen-tsatzen delako. Horregatik, per-tsona asexual askok azalpenak eman behar izaten dituzte beren identitatearen inguruan. Zenbait kasutan, ingurukoek uste izaten dute denborarekin aldatuko dela, bikote egokia aurkitzean desagertuko dela edo esperientzia faltaren ondorio dela. Hala ere, adituek azpimarratzen dute asexualitatea ez dela fase iragankor bat, ezta arazo mediko edo psikologiko baten ondorio ere.
Gainera, asexualitatearen barruan errealitate ugari daude. Pertsona batzuek ez dute inolako sexu-erakarpenik sentitzen, eta beste batzuek egoera edo lotura jakin batzuetan bakarrik senti dezakete. Horregatik hitz egiten da askotan espektro asexualaz, esperientziak askotarikoak direlako eta ez dagoelako bizitzeko modu bakar bat.
Espektro horren barruan identitate desberdinak aurki daitezke. Esaterako, pertsona demisexualek sexu-erakarpena senti dezakete lotura emozional sendo bat garatu ondoren, eta beste batzuek oso noizbehinka edo egoera zehatzetan bakarrik senti dezakete. Horrek erakusten du asexualitatea ez dela kategoria itxi bat, baizik eta bizipen eta sentipen sorta zabala biltzen duen errealitatea.
Bestalde, sexu-erakarpena ez sentitzea ez da zertan maitasunarekin edo afektibitatearekin lotu. Pertsona asexual askok harreman erromantikoak izaten dituzte, bikotea aurkitzen dute edo familia sortzen dute. Beste batzuek, aldiz, ez dute interes erromantikorik sentitzen. Horrek agerian uzten du sexualitatea eta harreman afektiboak ez direla beti eskutik doazen kon-tzeptuak, eta pertsona bakoi-tzak bere modura bizi dituela.
Gazte askorentzat kontzeptu horiek lagungarriak izan dira beren bizipenak ulertzeko. Aurretik, askok sentitzen zuten “ezberdinak” zirela, ingurukoek sexuari ematen zioten garrantzia bera ez zutelako partekatzen. Gaur egun, ordea, gero eta informazio gehiago dago esperientzia horiek azaltzeko.
SARE SOZIALEN ERAGINA
TikTok, Instagram edo YouTube bezalako plataformek funtsezko zeregina izan dute asexualitatearen ikusgarritasunean. Eduki-sortzaile askok beren esperientziak kontatzen dituzte, eta horrek beste gazte batzuei beren burua identifikatzen laguntzen die.
Hala ere, sare sozialek arriskuak ere badituzte. Batzuetan, kontzeptuak modu sinplifikatuan azaltzen dira edo informazio okerra zabaltzen da. Horregatik, adituek gomendatzen dute iturri fidagarrietara jotzea eta sexualitateari buruzko informazioa modu kritikoan aztertzea.
Pertsona asexualek aurreiritzi ugari jasaten dituzte oraindik. Ohikoa da entzutea “oraindik ez duzula pertsona egokia aurkitu”, “denborarekin aldatuko zaizu” edo “fase bat besterik ez dela”.
Sinesmen horiek kaltegarriak izan daitezke, pertsonaren identitatea zalantzan jartzen dutelako. Asexualitatea ez da gaixotasun bat, ezta konpondu beharreko arazo bat ere.