MADRILEN JAIOA BAINA BIHOTZAREN ZATI BAT EUSKAL HERRIAN AURKITU DUENA. REBECA ALFAYAT AKTOREA, SORTZAILEA ETA BIZITZAREN AURREAN JAKIN-MINA GALDU NAHI EZ DUEN PERTSONA DA. DUELA GUTXI IRITSI ZEN BERRIRO EUSKAL HERRIRA, URTE LUZEZ ITZULTZEKO DESIOA BARRUAN ERAMAN ONDOREN
XABI GARCÍA //
Rebeca, nor zara eta nola amaitu zenuen Euskal Herrian bizitzen?
Abenturazalea den gizakia naiz, bizirik egotea maite duena. Nire gidaririk handiena intuizioa da, eta gaur egun zorte handia dut nire buruarekin ondo moldatzen naizelako. Nire bertuterik handienetako bat, eta aldi berean akatsetako bat, beldurra sentitzea kostatzen zaidala da; bulkada agertzen da eta ekin egiten diot.
2025eko ekainaren 23an Euskal Herrira bizitzera etorri nintzen. Lanean nengoela pen-tsatu nuen: “Eta mendira bizitzera joango banintz?”. Arratsalde hartan bertan lekualdaketa eskatu nuen. Duela zazpi urte aukeratu nuen Euskal Herria, baina apenas egon ahal izan nintzen zor-tzi hilabetez Bilbon. Arrazoi handiagoengatik Madrilera itzuli behar izan nuen, eta berriro indartsu sentitu naizenean itzuli naiz.
Egia da hemen ez dudala ez familia ezta lagunak ere, eta horrek erkidegoz aldatzea zailago egiten duela. Buruko osasunaren aldetik sendatu arte ez naiz gai izan berriro etortzeko pausoa emateko. Jakina, beti sortzen dira une zailagoak, eta horiei eusten ikasi behar da; bizitzaren parte dira. Gainera, gure maiteengandik urrun gaudenean, gure burua zaintzen eta kudeatzen jakitea oso garran-tzitsua da. Zazpi urte hauetan Euskal Herrian egotea besterik ez nuen nahi izan, eta lortu dut. Hemen nago.
Iritsi nintzenetik, mundua deskubritu nahi duen haur baten moduan sentitzen naiz, egunero zerbaitek harritu dezan prest. Hori egiten dut: harritzen uzten diot neure buruari.
Madril zure etxea da eta zure bizitzaren zati bat Euskal Herrian eraiki duzu. Zer izan zen hona iritsi zinenean gehien harritu zintuena?
Hona iritsi nintzenean gehien harritu ninduena izan zen jaso nuen harrera. Mendiak, hondartzak eta herrien esentzia maite nituela adierazte hutsagatik sentitu nuen babesak txunditu ninduen. Ez naizen Madril batetik nator. Pixkanaka auzoak desagertzen ari direla sentitzen dut, jendeak elkarri begira-tzeari uzten diola, eta denbora hain azkar doala non arnasa hartzeko ere astirik ez nuela sentitzen nuen. Hala ere, Madril maite dut existitze hutsagatik, bere zeruengatik eta duen irekitasunagatik. Baina parkeko bankuekin berriz konektatu behar nuen, orduak pasatzen ez direla dirudien leku horiekin. Berriro ikasten ari naiz ezer ez egiten. Eta aitortzen dizuet hain ohituta nengoela mila plan eta aukera izatearen kaosera, non batzuetan denboraren aurka korrika egin nahi izaten dudan larunbat bat iristen denean eta orduak ibai baten ertzean pasatzen direnean.
Hiri asko gero eta inper-tsonalagoak diren garai honetan, zerk egiten du berezi Euskal Herria?
Euskal Herriak komunitatea zaintzeko modu berezi hori duela sentitzen dut. Herria bizirik mantentzeko eta bere esentzia gal ez dezan egiten den ahalegin kolektibo hori miresten dut. Gehien gustatzen zaidan gauzetako bat da ez dela jai berezirik behar kaleak dantzez, kantuz edo azokaz betetzeko. Kultura bizirik dago. Bilbon, ia aste guztietan aurki ditzakezu txikiteroak, txarangak, dantzak, kioskoan musika klasikoko kon-tzertuak edo bertako produktuen azokak. Horrek asko deitzen dit arreta. Ez da auzoko edo herriko jai bat izan behar tradizioa kalera ateratzeko. Tradizioa eguneroko bizitzaren parte da.
Alokairuen prezioaz eta bizitzaren kostuaz hitz egin izan duzu. Uste duzu gaur egun emantzipatzea luxu bihurtzen ari dela gazte askorentzat?
Etxebizitzaren gaia, egia esan, beldurra ematen didan zerbait da. Etxebizitza ez litzateke negozio bat izan behar, eta hala izateak haserretu egiten nau. Atzo lagun batekin hitz egiten ari nintzen, eta esaten nion zorte handia dudala herriak maite ditudalako. Baina badira hirian bizi nahi duten pertsonak, eta benetan bizi nahi ez duten herrietara joatera behartuta daude. 31 urte ditut, eta gustatuko li-tzaidake hezetasunik ez duen etxe bat izatea, edo bost pertsonarekin partekatu behar ez izatea. Gustatuko litzaidake garbigailua buru gainean duen logela batean bizi behar ez izatea, eta lanengatik etengabe larrituta ez egotea alokairua ordaindu ahal izateko. Lasaitasun mental hori eduki-tzea gustatuko litzaidake, nire energia guztia nire proiektuetan (aktore gisa nahiz bizitza-proiektuetan) jarri ahal izateko. Etxebizitzaren arloan erraztasunik eskaintzen ez badugu, oso ondorio gogorrak izango ditu pertsona askoren osasun mentalean. Izan ere, dagoeneko izaten ari ditu.
Diru gutxiagorekin hobeto bizi daiteke Euskal Herrian Madril bezalako hirietan baino?
Egia esan, Euskal Herria ez da batere merkea; esango nuke Madril ere gainditzen duela. Diru gutxiagorekin itota bizi naizela sentitzen dut. Etxebizitzaren prezioak Madrilgoen parekoak dira, eta soldatak zer-txobait altuagoak izan arren, ez da nahikoa.
Madrilen, astean 30 ordu lan eginda eta gela bat alokatuta, gutxi gorabehera lasai bizi nintekeen. Hemen, berriz, ez da horrela.
Eta kontuan hartu behar da ez naizela ohitura garestiak dituen pertsona bat: ez dut edaten, ez dut erretzen eta ez naiz festara joaten.
Euskal Herriak duen gauza zoragarrietako bat kulturaren alde egiten duen inbertsioa da. Doako jarduera eta proiektu artistiko ugari daude, eta hori asko baloratzen dut. Madrilen ere bada kultura, baina askotan ordaindu egin behar da.