Bilbo eta Bizkaia pentsamendu garaikidearen, kulturaren eta konpromiso sozialaren topagune bihurtuko dira berriro irailean, Fair Saturday Awards eta BBK Cultura Social Forum sarien bederatzigarren edizioarekin. Ekimenaren helburua lurraldea gizarte hobea eraikitzera bideratutako ikuspegi humanista baten nazioarteko erreferente gisa sendotzea da.
Hiru helburu nagusi ditu proiektuak: hezkuntzaren eta kulturaren bidez eragin positiboa sortzen duten pertsonak eta proiektuak identifikatzea eta omentzea; Bilbo eta Bizkaia pentsamendu humanistarako erreferentzia-gune gisa kokatzea; eta, bereziki, hainbat eremutako pertsonak konektatzea lankidetza eta proiektu berriak bultzatzeko.
Hala azaldu du Jordi Albaredak, Fair Saturdayko CEOak, ekimenaren aurkezpenean. Bertan izan dira Nora Sarasola, BBK Gizarte Ekintzako zuzendaria; Leixuri Arrizabalaga, Euskara, Kultura eta Kirol diputatua; eta Kontxi Claver, Ekonomiaren Garapeneko zinegotzia.
Bederatzi edizioetan, 30 herrialde ingurutako 58 kasu saritu dituzte. 2026ko edizioak filosofiarekin, bakearekin, giza eskubideekin, literaturarekin, zinemarekin eta komunikazioarekin lotutako profilak biltzen ditu berriz ere, gure garaiko erronka handi batzuekiko begirada komun batekin.
Edizio honetako palmaresak Rigoberta Menchú Bakearen Nobel saria jaso duten bi emakume eta Shirin Ebadi irandarra bilduko ditu Bilbon, errepresioaren aurrean justizia, giza eskubideak eta demokrazia defendatzeagatik.
Sarituen artean Nancy Fraser filosofo estatubatuarra ere nabarmentzen da, pentsamendu kritiko eta demokratiko garaikidea aberasteagatik, ekonomia, zaintza, ekologia eta parte-hartze politikoa nola uztartzen diren erakutsiz. Eta Daniel Innerarity euskal filosofoa, filosofia gure garaiko eztabaida handien erdigunean jartzeagatik, publiko zabalarengana hurbiltzeko etengabeko ahaleginarekin.
Sarituen zerrenda Siri Hustvedt idazleak eta Lara Izagirre ekoizle eta zinemagileak osatzen dute, euskal zinema garaikideari egindako ekarpenagatik eta hainbat kausarekiko konpromisoagatik. Eta Waad Al-Kateab dokumentalista siriarra.
Sariak emateko ekitaldia irailaren 28an izango da, 19:30ean, Guggenheim Bilbao Museoan, 500 pertsona ingururen aurrean.
BBK Bilbao Kultura Social Forum
IX. Fair Saturday Awards sariek bidea irekiko diote BBK Bilbao Kultura Social Forumari, kulturaren potentzial eraldatzailearen inguruan dituzten esperientzia eta hausnarketa humanistak partekatuko dituzten ahots kultural eta sozial nabarmenen topaleku globala. Forumak, gainera, Fair Saturday Awards sarietan aintzatetsitako pertsonen gogoetak bilduko ditu, herritarrengana hurbilduz.
Aurten, lehen aldiz, hitzordua Euskalduna Bilbaora lekualdatuko da. Bertan, hainbat herrialdetako hogei bat erreferente kultural eta sozial izango dira, eta beren ikuspegiak partekatuko dituzte, pertsonen, hirien eta kulturen arteko harremanak inspiratzeko eta estutzeko.
Pentsamendu politiko eta soziala
Programa hilaren 28an bertan hasiko da Rigoberta Menchuren hitzaldi magistral batekin Deustuko Unibertsitatean. Asteartean, programa Euskalduna Bilbaora eramango da, giza eskubideen defentsari eta indarkeriaren salaketari bereziki lotutako bi begiradarekin. Shirin Ebadi irandarra, 2003ko Bakearen Nobel sariduna eta Irango lehen emakumezko epailea, izango da Iran, emakumeak eta askatasuna konferentziaren protagonista, emakumeen egoera eta demokrazia eta askatasunak errepresioaren aurrean defendatzea ardatz hartuta. Ondoren, Waad Al-Kateab aktibista eta zinemagileak, For Sama filmarengatik Dokumental Onenaren BAFTA saria jaso duenak, gerrari buruz hitz egingo du, gerraren ondorioak bizi dituztenen esperientziatik abiatuta.
Pentsamendu politiko eta sozialak ere leku nabarmena izango du. Nancy Fraser filosofoak, pentsamendu feminista eta demokratiko garaikidearen ahots nagusietako batek, kapitalismo kanibalari eta demokraziari buruzko hausnarketa eskainiko du, desberdintasun ekonomikoaren, zainketen, krisi ekologikoaren eta parte-hartze politikoaren arteko harremanari helduz.
Bestalde, Daniel Innerarity filosofoak, Saiakera Sari Nazionala eta demokrazian eta teknologian aditua denak, El futuro de la democracia aztertuko du. Bere esku-hartzeak gizarte demokratikoek dituzten erronkak planteatuko ditu, konplexutasunak, eraldaketa teknologikoak eta adimen artifizialaren garapenak markatutako testuinguru batean.
Literatura Siri Hustvedtek, 2019ko Letren Asturiasko Printzesa Sariak, Kirmen Uribe euskal idazlearekin elkarrizketa batean parte hartuko du, Literatura para entender lo que somos izenburupean. Bi egile horien lanek memoria, identitatea, desplazamendua eta pertzepzioa aztertzen dituzte, eta literaturak giza esperientzia ulertzeko eta kultura- eta gizarte-mugak zalantzan jartzeko duen gaitasunari buruz hitz egingo dute.
Bi proposamen berezi
Astearteko programa arte eszenikoei eta ikus-entzunezkoei lotutako bi proposamenekin amaituko da. Lara Izagirre euskal zinemagileak, zuzendari, gidoilari eta ekoizleak, El cine como forma de cuidado lanari buruz hausnartuko du, eta Patricia Galván aktore eta komikoak, berriz, umorea erresistentzia modu gisa jorratuko du, stand-up munduan izan duen ibilbidea eta tradizioz maskulinoa izan den industria baten aurreiritzien aurrean izan duen esperientzia oinarri hartuta.
Jordi Nadal, Plataforma Editorialaren sortzaile eta La invención de la bicicleta y Libroterapia liburuaren egilea, idazteko arteaz arituko da.
Ondoren, Santiago Schnell Dartmoutheko Unibertsitateko errektoreak, matematikari eta biologoak, hausnarketa bat egingo du informazio amaigabea duen mundu bati buruz eta irizpidea presaz aplikatzeko beharrari buruz, informazioaren ugaritasunak eta unibertsitate-hezkuntzaren etorkizunak planteatzen dituen erronkei helduz.
Adimen artifiziala ere protagonista izango da jardunaldi honetan. Xabier Uribe-Etxebarriak, Sherpa.airen sortzaile eta CEOak, gure bizitzeko, lan egiteko eta ezagutzarekin erlazionatzeko modua eraldatzen ari den teknologiaren aukerei eta arriskuei buruzko hausnarketa planteatuko du.
Abandonatutako antzerki bat berrasmatzen
Ondoren, Piloñako La Benéfica elkarteko koordinatzaile eta kultur kudeatzaile Antía Seijasek herri batetik abandonatutako antzerki bat berrasmatzearen esperientzia azalduko du, kultura gizartea eraldatzeko eragile bihur daitekeela erakutsiz.
Hurrengo hitzaldia Helena Lima Orquestra Geração-ko koordinatzaileak emango du, “Una orquesta contra el abandono escolar” proiektua aurkeztuz. Musika eta arte-hezkuntza inklusiorako eta eskola-uztearen aurka borrokatzeko tresna gisa erabiltzen dituen ekimena da.
Panorama artistiko eta digitaleko hainbat ahotsek ere parte hartuko dute, hala nola Necko Vidal, Mikel Herrán, Hugáceo Crujiente, Samantha Hudson, Tania Lozano eta Francis Díezek. Gai horiek umoretik eta musikatik hasi eta dibulgazio eta disidentziaraino jorratuko dituzte.
Programazio honekin, Fair Saturdayk eta BBK-k kulturaren aldeko apustua indartzen dute, topaketarako, hausnarketarako eta gizarte-eraldaketarako gune gisa, munduko hainbat eremu eta lekutako ahotsak eta esperientziak uztartuz.
Hitzaldietarako sarrera librea eta doakoa izango da edukiera bete arte, www.bksforum.org webgunearen bidez aldez aurretik erregistratuz.