Batzuetan ona da gelditzea, hausnartzea eta gauzak eten samar egitea, haien oraina eta etorkizuna ziurtatzeko. Horixe gertatu da Negrasteiz Beltz jaialdiarekin. Herritarrei begira urtebeteko etenaldia egin ondoren – nahiz eta barrura begirako ateen jarduerak ez duen etenik izan –, nobela beltz eta poliziakoaren lehiaketak publikoarekin topo egingo du berriro urriaren 1etik 4ra bitartean, Gasteizen, nahiz eta irailean bai hirian bai Guardian jarduerak proposatuko dituen.
Lehen bi emanaldietan, “arrakastaz hiltzeko eta jarraitu nahi genuen ildoa galtzeko arriskua genuen”, adierazi du Txusmi Sáez idazleak, Kulturbeltz kultur elkarteak orain antolatzen duen jaialdiaren zuzendariak. “Oso eskertuta gaude Kreliari (Arabako Literatur Sortzaileen Elkartea) lehenengo bi edizioetan emandako laguntzagatik, baina, nolabait esateko, aitaren etxea utzi eta geure etxebizitzara joan behar genuela ulertu genuen une batean”.
Emandako urratsak ikasiz – zuzen eta oker – eta erronka berriei aurre egiteko asmoz, ideia “ildo hobea, argiagoa eta erabakigarriagoa” finkatzea da. Horregatik da beharrezkoa parentesi hori egitea, eta laster amaituko da funtsezko ardatzei eutsiko dien baina berrikuntzak ere ekarriko dituen proposamen batekin. Proposamen horrek Eusko Jaurlaritzaren, Arabako Foru Aldundiaren, Gasteizko Udalaren eta Vital Fundazioaren babesa izango du.
Estatu Batuetatik etorritako eleberriak
Hori guztia irailaren 1etik urriaren 4ra Ignacio Aldecoa Kultur Etxean ikusgai egongo den hitzordu batean. Bertan, Carlos Abio Villarigek komisariatutako Mujeres (en) cubiertas erakusketa ikusi ahal izango da. Ekitaldiak dakartzan ekimen berrietako bat da. Bertan, zentsura frankistak bere irizpideetara nola moldatu zituen erakusten duten dozenaka adibide aurkeztuko dira. Adibide horiek, batez ere, Estatu Batuetatik zetozen polizia-eleberriez estalita daude, beren formak estaltzeko estaltzen edo aldatzen zituzten gorputzak zituzten emakumeak protagonista zituzten irudiez.
Irailaren 12an ere euskal noirrari buruzko mahai-inguru bat egingo da Guardian, Euskadiko Idazleen Elkartearekin elkarlanean. Elkarteak lehen aldiz parte hartuko du jaialdian.
Gainera, irailaren 15era arte zabalik egongo da Vital Fundazioarekin batera egingo den polizia-kontakizun laburren lehiaketa berrian parte hartzeko epea. Lehiaketa horren lehen sariak 400 euro jasoko ditu euskaraz eta zenbateko bera gaztelaniaz. Hori guztia, Elkarrek babesten duen mikrokontakizunen lehiaketa mantenduko dela ahaztu gabe.
Hortik aurrera, urriaren 1etik 4ra, jaialdia izango da, jarduera eta proposamen sorta zabala agintzen duena. “Espero dezagun jendeak oso ondo erantzutea, izan ere, pertsona askok sare sozialetan eta posta elektronikoaren bidez idazten digute noiz itzuliko garen jakiteko”. Hortik aurrera, helburua da “hasiera oso indartsu bat finkatzea, baina agian ikuspegi bideratuago bat falta zuena. Jaialdi oso oso bat egin dugu, oso ondo antolatua, beharrezko ikusten genituen hutsune horiek betetzen saiatuz “.
Galiziara begira Miñanon
Edizio honi begira zein etorkizunean pentsatuz, etapa berri honetan, hainbat berrikuntza ditu hitzorduak, eta horiek finkatzen eta garatzen joan nahi du. Hori da euskararen presentziaren kasua. “Euskara hutsezko polizia eta eleberri beltzen egileekin mahai bat egiteko zorra genuen. Eta ez gara hor geratuko “, adierazi du Nafarroako jaialdiarekin (H) ilbeltza lankidetza hasi duen jaialdiko zuzendariak.
Gainera, literatura-mahaiak egingo dira eskualde desberdinetako idazleekin. Aurten, begirada Galiziara begira jarriko da Miñoren bitartez, EnCaMiño jaialdia egingo baita bertan. Hurrengo edizioetan, Arabatik irten gabe, beste leku batzuetara bidaiatuko du bere egileen bitartez.
Horrela igaroko da Negrasteiz batean. Bertan, hiriko saltokiekin lehiaketa bat egingo da Gasteiz Onen bidez, jaialdiaren logoaren labana aurkitzeko, eta polizia eta beltz generoko komikien munduan ere lan egin nahi da. Haur literatura ahaztu gabe… “pixkanaka joango gara”, dio irribarrez Saezek.