INTERNETEN ZABALDU DEN INTZEL FENOMENOAK GERO ETA PRESENTZIA HANDIAGOA DU GAZTEEN ARTEAN. JOERA DIGITAL HORREK, BAKARDADEAREKIN, AMORRUAREKIN ETA EMAKUMEENGANAKO GORROTOAREKIN LOTZEN DENAK, ALARMA PIZTU DU ADITUEN ETA HEZITZAILEEN ARTEAN
LANBERTO SOLATXI //
Azken garaian, sare sozialek eta interneteko foroek gazteen egunerokoan gero eta leku handiagoa hartu dute. Plataformek harremanak egiteko, iritziak partekatzeko eta komunitate berriak sortzeko aukera ematen dute, baina espazio digital horietan fenomeno kezkagarriak ere agertu dira. Horietako bat da incel kultura deiturikoa, batez ere gazteen artean zabaldu den joera digitala.
Incel hitza ingelesezko involuntary celibate esapidetik dator, hau da, nahigabeko zelibea. Terminoa erabiltzen duten pertsona batzuek diote ezin dituztela harreman sentimental edo sexualak lortu, eta frustrazio hori gizartearen edo emakumeen aurka bideratzen dute askotan. Hasieran bakardadeari eta isolamenduari buruz hitz egiteko erabiltzen zen arren, urteekin hainbat foro eta komunitate digitaletan misoginia eta gorroto diskurtsoak indartu dira.
ADITUEN IRITZIA
Adituen arabera, fenomenoa ez da interneteko txantxa huts bat. Sare sozialek gazteen pentsatzeko eta harremanak ulertzeko moduan eragin handia dute, eta eduki batzuek maskulinitate toxikoa edo emakumeenganako mespre-txua normalizatzen lagun dezakete. TikTok, Reddit, Discord edo YouTube bezalako plataformetan, gazte askok euren frustrazioak partekatzen dituzte, baina askotan diskur-tso erradikalak aurkitzen dituzte erantzun moduan.
Psikologo eta hezitzaile askoren ustez, incel fenomenoaren oinarrian bakardadea eta frustrazio emozionala daude. Nerabezaroa identitatea eraikitzeko garaia da, eta gazte askok ulertuak edo onartuak sentitzeko beharra dute. Sarean aurkitzen dituzten komunitate batzuek babes sentsazioa eskaintzen dute, baina aldi berean ikuspegi negatiboak indartu ditzakete.
Gazte batzuek zailtasunak dituzte harreman sozialak egiteko edo autoestima arazoak pairatzen dituzte. Sare sozialetan etengabe agertzen diren gorputz perfektuen, arrakastaren eta harreman idealen irudiek presio handia sortzen dute. Besteekin konparatzeak frustrazioa areagotu dezake, eta batzuek porrot pertsonal gisa bizi dituzte harreman afektiboetan dituzten zailtasunak.
Horren aurrean, interneteko foro batzuek azalpen sinpleak eskaintzen dituzte: errua emakumeena dela, gizarteak gizon batzuk baztertzen dituela edo erakargarritasun fisikoa dela arrakastaren gakoa. Diskurtso horiek arriskutsuak izan daitezke, gazteen frustrazioa gorroto bihurtzeko arriskua baitute.
Adituek azpimarratzen dute sare sozialen algoritmoek ere eragina dutela fenomenoaren zabalkundean. Plataformek erabiltzailearen gustuen araberako edukia erakusten dute, eta horrek antzeko mezuak behin eta berriz jasotzea eragin dezake. Gazte batek maskulinitateari edo harremanei buruzko bideo batzuk ikusten baditu, plataformak antzeko edukia gomendatzen jarrai dezake.
IKUSPEGI KRITIKORIK EZA
Horrela sortzen dira oihartzun ganberak deiturikoak: erabiltzaileak iritzi berdinak soilik entzuten dituen espazio digitalak. Horrek ikuspegi kritikoa galtzea eragin dezake, eta muturreko ideiak normalizatu. Sare sozialetako eduki batzuek emakumeenganako mespretxua umore edo ironia moduan aurkezten dute, baina mezu horiek eragin handia izan dezakete nerabeengan.
Gainera, hainbat influencer edo eduki sortzailek maskulinitate eredu oldarkorrak sustatzen dituzte. Arrakasta ekonomikoa, nagusitasuna edo emakumeekiko kontrola ideal moduan aurkezten dituzte, eta gazte batzuek eredu horiek jarraitzeko joera izan dezakete. Horregatik, adituek gero eta gehiago eskatzen dute plataformen ardura eta eduki kaltegarrien kontrol handiagoa.
Fenomeno honen aurrean, hezitzaileek eta psikologoek prebentzioaren garrantzia azpimarratzen dute. Eskolek eta familiek espazio seguruak sortu behar dituzte gazteek euren emozioei buruz hitz egiteko aukera izan dezaten. Frustrazioa, bakardadea edo harreman arazoak modu osasuntsuan lantzea ezinbestekoa dela diote adituek.
Hezkun-tza emozionalak lagundu dezake gazteek autoestimua indartzen, gatazkak modu egokian kudeatzen eta harreman osasuntsuak eraikitzen. Era berean, pentsamendu kritikoa lantzea funtsezkoa da sare sozialetan jasotzen duten edukia zalantzan jartzeko eta manipulazio diskurtsoak identifikatzeko.
Familien papera ere garran-tzitsua da. Askotan, nerabeek interneten aurkitzen dute ulermen edo babes bila dabiltzanean, eta horregatik komunikazio irekia sustatzea beharrezkoa da. Adituek diote entzute aktiboak eta sare sozialen erabilerari buruzko elkarrizketek arrisku egoerak prebenitzen lagun dezaketela.
Fenomenoa ulertzea eta horri buruz hitz egitea lehen pausoa da gazteek interneteko espazio seguruagoak eta harreman osasuntsuagoak eraiki ahal izateko.