2021eko urrian itxi zituen ateak Euskal Museoak, birmoldaketa bat egiteko. Baina ez zen berrikuntza arkitektoniko soil bat: jarduketak eraldaketa integrala zekarren, ondarearen zaharberritzea, espazioen handitzea eta diskurtso museografikoaren birdefinizioa konbinatzen zituena, erakundea XXI. mendeko eskakizunetara egokitzeko helburuarekin.
Ostegun honetan egingo da inaugurazio ofiziala, eta bertan iragarriko da zein egunetan irekiko den jendearentzat. Espazioa berpiztu egin da nazioarteko proposamen museografiko “identitario” batekin. Proposamen horrek Euskal Herriaren berezitasuna erakutsiko du, gure hizkuntzaren, euskararen eta bere tradizio, ohitura eta kultur ondarearen bitartez, sustraiak eta abangoardia uztartuko dituen proiektu batean.
Eraikina eta bilduma eguneratu egin behar ziren. Erakusteko moduak aldatu egin dira eta egunean jarri behar ziren. Museoa berritzeak azpiegituraren % 38 handitzea dakar. Pieza zentral eta ikonikoak klaustroa izaten jarraituko du, eta bertako solairuetan egongo da norberaren bildumako erakusketa erdiiraunkor eta “konbentzionalena”, mota guztietako 50.000 objektu baino gehiago biltzen dituena. Obrak egin bitartean, Zamudion dagoen mila metro karratu baino gehiagoko biltegi batean egon dira, kontserbatzeko behar den edukierarekin eta teknologiarekin.
Miserikordia eraikinean, zaharrena, espazio paregabea berreskuratu da eta bertan museoaren zatirik sentsorialena aurkezten da. Egitura hustu ondoren, erakusketa-proiektuaren zatirik murgilduena kokatuko da, azken belaunaldiko baliabide teknologikoak erabiliz.
Aldi baterako erakusketa-gela
Unamuno eraikinak balio anitzeko karakter bat izango du. Bertan, Bilbo komertziala itsasadarraren inguruko industria-lurralde indartsu bihurtu dela erakutsiko da. Gurutze kalean, sarrera nagusia dagoen tokian, aldi baterako erakusketa-gela bat, biltegi bisitagarri bat edo ezagutza-eremu bat egongo dira, besteak beste.
Eraldaketa-prozesuak zailtasunak izan ditu. Obretan aurreikusi gabeko egitura-arazoak sortu dira, antzinate handiko eraikinetan ohikoak, eta hasierako planak aldatu behar izan dira. Konplikazio horien ondorioz, atzerapenak izan dira hasierako egutegiarekin alderatuta, 2024rako aurreikusita baitzegoen berriro irekitzea.
Museoaren jendaurreko ordutegia, 1.400 lagunetik gorako edukierarekin, 10:00etatik 19:00etara izango da, astelehenetik larunbatera, astearteetan izan ezik, orduan museoa jendearentzat itxita egongo baita. Igandeetan 10:00etatik 14:00etara irekiko da.