SAVE THE CHILDREN ERAKUNDEAREN TXOSTEN BATEK ARRETA HANDIZ AZTERTZEN DU NOLA PLATAFORMA DIGITAL MODERNOEK, BEREZIKI ONLYFANSEK, SEXU-ESPLOTAZIOAREN FORMA GARAIKIDEAK NORMALIZATZEN DITUZTEN, EMAKUME GAZTEEN ARTEAN ERAGIN BEREZIKI LARRIA IZANIK
LANBERTO SOLATXI //
Autoerakusketaren tranpa: ingurune digitalean sexu-esplotaziorako dinamika berriak izeneko txostenak azpimarratzen duenez, OnlyFansen edukia sortzen duten profilen % 97 emakume gazteak dira, 18 eta 24 urte bitartekoak, eta publiko nagusia, berriz, 25 eta 44 urte bitarteko gizonak dira. Plataformak sortutako diru-sarreren
% 20 atxiki-tzen du, eta horrek, Save the Children erakundearen arabera, bitartekari edo proxeneta digital baten antzeko rola ematen dio praktikan: sor-tzaileek ematen dute edukia, sustapena, teknologia eta beren gorputza bera produktu gisa, bitartean plataforma irabazi handiak lortzen ditu arriskurik gabe.
2025-2026ko estatistikek ere baieztatzen dute joera hori: mundu mailan, OnlyFansen sortzaileen artean emakumeak dira nagusi (%70 inguru), eta 18-24 urtekoen artean kopurua nabarmen hazi da, AEBetan bakarrik ia milioi eta erdi emakume daudelarik plataforma horretan. Hala ere, errealitatea gogorra da: sortzaileen batez besteko irabazia hilean 100-150 euro ingurukoa da (plataformaren komisioak kenduta), eta sortzaileen erdiek 50 euro baino gutxiago irabazten dute hilean. Arrakasta handiko kasu gutxi batzuk
(1%-eko gorenean) milioika irabazten duten bitartean, gehienek borrokan jarraitzen dute.
AHALDUNTZE-NARRATIBA
OnlyFansek bere burua aurkezten du emakumeen ahalduntze-tresna gisa, finantza-autonomia eta norberaren gorputzaren gaineko kontrola eskainiz. Baina txostenak salatzen du narratiba hori amu estrategikoa dela: sare sozialetan (Instagram, TikTok) publizitate-kanpaina inspiratzaileak eta arrakasta-historiak zabaltzen dituzte, luxuzko bizimoduak, bidaia eta erosotasun ekonomikoa erakutsiz eduki intimoen salmentarekin lotuta.
Instagramen #OnlyFans traolak milioika argitalpen ditu, eta #onlyfansgirls aldaerak 850.000tik gora. Sortzaile askok plataforma horiek erabiltzen dituzte beren profilak susta-tzeko eta harpidedun berriak erakartzeko. Hala ere, promesa horiek ez datoz bat errealitatearekin: gazte askok, egoera ekonomiko zailean edo presio sozialaren pean, erabaki azkarrak hartzen dituzte, baina ondorioak luzera iraun dezakete: estigma soziala, ziberjazarpena, irudiaren galera eta osasun mentaleko arazoak.
ESPLOTAZIOA SAREAN
Plataformaren inguruan sortu diren agentzia eta sare antolatuak dira beste kezka handi bat. Erakunde hauek profilak kudeatzen dituzte, marketing-estrategiak diseinatzen, publizitatea antolatzen eta sor-tzaileei aholkuak ematen dizkiete irudia nola sexualizatu
gehiago irabaziak maximizatzeko. Mezu hauek arrakasta soziala, luxua eta onarpena lotzen dituzte eduki intimoen salmentarekin, gazteak erakarriz ekintzailetza digital gisa aurkeztuz.
Gainera, gizon gazteei zuzendutako kanpainak daude, kon-tsumitzaile izateaz gain, kontuen mentore edo kudeatzaile bihur-tzera animatuz. Horrek kontrol- eta esplotazio-rol digitalak sor
ditzake, non bitartekariek sor-tzaileen irabazien zati handi bat hartzen duten.
EROTIZAZIO GOIZTIARRA
Bereziki kezkagarria da edukiaren zati batean agertzen den infantilizazioa eta erotizazio goiztiarra. Profil askok nabarmendu egiten dute duela gutxi adin nagusitasunera iritsi direla, edo estetika gazteagoa hartzen dute (adin txikikoen itxura simulatuz ere), harpidedun jakin batzuen-tzat erakargarriagoa delako. Txostenak salatzen duenez, praktika hauek adingabeen esplotazio sexual digitalaren mugak lausotzen dituzte.
Inkesta batek erakusten duenez, Espainian ia heren batek (ia % 30) uste du eduki intimoen salmenta diru-sarrerak lortzeko modu legitimoa dela, eta % 71k ez du hori esplotazio gisa identifikatzen. Gainera, 1/40 gaztek adingabe zirela eduki erotiko edo sexuala trukatu zuten diru, opari edo mesederen truke, eta 1/7k ezagutzen du halako kasu bat.
Dinamika hauek errazten dute prostituzio modu tradizionalagoetara pasatzea: erabiltzaile askok ordaindutako topaketa fisikoak eska-tzen dituzte edo “lankidetza” per-tsonalak, eta plataforma kritikatua izan da halako eskaerak ez geldiarazteagatik. Horrek arrisku handiak dakartza: indarkeria, trafiko sexuala eta osasun-arriskuak.
ONDORIOAK
Save the Childrenek ondorioztatzen duenez, praktika hauek aukera askea eta ekintzailetza digitala banderapean ezkutatzen badira ere, botere-desorekak, gauzatzea eta esplotazio sexuala erreproduzitzen dituzte. Inpaktua helduei baino harago doa: sare sozialetan diskurtso hauek normalizatzen dira, nerabe eta adingabeei eraginez. Erakundeak premiazko neurriak eskatzen ditu: plataforma horien arauketa zorrotzagoa, adin-egiaztapen eraginkorrak, adingabeei zuzendutako publizitatearen debekua, eta hezkuntza-programa sendoak.