EGUNGO MUNDU DIGITALEAN PORNOGRAFIARAKO SARBIDEA ERRAZA DA, BATEZ ERE GAZTEENTZAT. ERREPORTAJE HONEK SEXUALITATEAREN IKUSPEGIAN DUEN ERAGINA, ARRISKUAK ETA ALTERNATIBAK AZTERTZEN DITU, SEXUALITATE OSASUNGARRI ETA ERRESPETUZKOAREN IKUSPEGITIK
Jul Etxarriondo //
Aro digitalean, pornografiarako sarbidea berehalakoa da gazte gehienentzat. 16 eta 30 urte bitartean, pertsona askok jotzen dute eduki mota horretara sexuari buruz ikasteko edota ikusteko, batez ere sexu-hezkuntza formala eskasa denean edo halakorik ez dagoenean. Hala ere, baliteke kontsumo masibo eta goiztiar horrek eragin sakona izatea sexualitatea hautemateko moduan, eta autoestimuari, itxaropenei eta pertsonen arteko harremanei eragitea. 2022an Journal of Adolescent Health egunkarian argitaratutako ikerketa batek erakusten duenez, adin-tarte horretako gazteen % 70ek baino gehiagok kontsumitu du pornografia azken urtean. Euskadiren kasuan, 10 nerabetik 7k pornografia kontsumitzen dute, eta 12 urterekin sar-tzen dira lehen aldiz; Save The Children erakundearen 2021ko txosten baten arabera. Hori gutxi balitz, kopuru handi batentzat, horixe da informazio sexualaren iturri nagusia. Datu horrek gogoeta egitera gonbidatzen gaitu, gazteek zer mezu mota jasotzen ari diren eta horiek nola moldatzen duten sexuari buruz duten ikuspegia.
INTERNET
Interneten nagusi den pornografia komertzialak errealismo gutxiko irudiak izan ohi ditu, eta sarritan arazo sexualak sortzen ditu. Peter & Valkenburg ikerlariek, Psychology of Popular Media-rako 2021ko metaanalisi batean, ohartarazi zuten eduki horiek genero-estereotipo oso zurrunak indartzen dituztela. Produkzio pornografiko ikusienetan, sexu-dinamikan ia beti ager-tzen da gizona rol nagusian eta emakumea desio-objektu gisa, zeinaren plazera ahaztuta edo zuzenean baztertua geratzen den.
Gainera, indarkeria eta onespen eza ohikoak dira eszena askotan, eta horrek mezu okerrak bidal ditzake sexu-harreman osasungarriei buruz. Irudikapen horrek, errealitatea desitxuratzeaz gain, itxaropen kaltegarriak ere sor ditzake. Pew Research Center-ek 2023an egin zuen inkesta global baten arabera, pornografia kontsumitzen duten gazteen % 40k onartzen du eduki horrek segurtasun eza eragin diela beren gorputzei buruz, eta aldatu egin dituela sexu-harremanei buruz zituzten itxaropenak.
Horrek antsietatea, frustrazioa eta harreman afektibo osasungarriak ezartzeko zailtasunak eragin ditzake. Pornografia goiz eta gida kritikorik gabe kontsumitzeak fantasia eta errealitatea nahastea eragin dezake, sexuaren ikuspegi fisiko hutsa, oldarkorra edo afekturik gabekoa sortuz.
Planned Parenthood eta National Sexual Violence Resource Center erakundeek pornografiarenganako begirada kritikoa barne hartzen duen heziketa sexual integralaren garrantzia azpimarratzen dute. Funtsezkoa da gazteek beren zalantzez eta esperientziez hitz egiteko guneak izatea, eta pornografiaren fikzioa eta sexu adostu eta errespetuzkoaren errealitatea bereizten ikastea. Sexu-hezkuntzak onespena, komunikazioa eta elkarrenganako errespetua sexu-harreman osasungarri ororen oinarria direla azpimarratu behar du, bai eta elementu horiek alde batera uzten edo arintzen dituela porno tradizionalak.
ONDORIO KALTEGARRIAK
Gainera, pornografia kontsumi-tzeak dituen ondorio kaltegarriak prebenitzeko, sexualitatea aztertzeko iturri alternatibo eta osasungarriak sustatu behar dira. Ildo horretan, erantzun garrantzitsu gisa sortu da pornografia etiko eta feminista. Besteak beste, Bellesa eta PinkLabel plataformetan eskuragarri dauden eduki mota horiek sexua aniztasunetik, errespetutik eta berdintasunetik erakustea dute helburu, plazer partekatuan eta baimen esplizituan fokatuz.
Estereotipoak eraitsi eta harreman eredu errealistagoak eta positiboagoak eskaini nahi dituzte ekoizpen horiek, askotariko gorputzekin eta indarkeriarik gabe.
Ikus-entzunezko kontsumoaz haratago, badira sexualitateaz gozatzeko beste modu batzuk, indarkeria eta pertsonak gauza bihurtzea betikotzen duten edukietara jo gabe. Sexu-hezkuntza esperientzialak, tailer eta praktika gidatuak barne, gazte eta helduei euren gorputzarekin eta plazerarekin konektatzen laguntzen die, autoezagutzaren eta bikotearekiko komunikazio zintzoaren bitartez. Sexualitate kontzientea eta slow sex eta halako mugimenduek ere sexua presenteago bizitzera gonbidatzen dute, intimitatea eta errespetua baloratuz, espektatiba irrealak betetzeko presatik edo presiotik urrun.
Azken finean, pornografiak sexuaren pertzepzioan duen eragina fenomeno konplexua da, eta ezin da alde batera utzi. Gazteak eduki horien eraginpean daude beren garapen sexualaren une erabakigarrian, eta, tresna egokirik gabe, mezu kaltegarriak barneratzeko arriskua dute. Irtenbidea ez da pornografia debekatzea, baizik eta, kontsumo horrekin batera, hezkuntza kritikoa, elkarrizketa irekia eta harreman osasungarriak, berdintasunezkoak eta atseginak sustatzen dituzten eredu alternatiboak bultzatzea.
Sexu-heziketa integralak eta alternatiba kontzienteak sustatzeak, kalteak prebenitzeaz gain, pertsona bakoitzarentzat benetako sexu-esperientzia aberasgarria lortzeko bidea irekitzen dute.