Eusko Jaurlaritzak 28 milioi euro bideratuko ditu aurten Euskadiko kultura-jarduera sustatzera, 2024an helburu horretarako emandako zenbatekoa baino % 4,6 gehiago, Ibone Bengoetxea lehen lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak iragarri duenez. Lehendakariordeak hedabideen aurrean hitz egin du Gobernu Kontseiluaren asteroko bileraren ostean, eta 2024ko kultur programazioaren balantzearen berri eman du. Bengoetxeak azaldu duenez, iaz 20.600 kultura-ekitaldi baino gehiago egin ziren Euskadin, aurreko urtean baino % 12 gehiago (18.337, 2023an) eta % 27,3 gehiago 2022an baino (16.221, egunean 56).
Zifra horiek ‘EAEko kultura-programazioaren azterketa. 2024. urtea ‘Kulturaren Euskal Behatokiak egina. Sailburuak zifra horiek baloratu ditu, eta adierazi du “Euskadin talentu sortzaile izugarria dugula, sorkuntza horiek eskaintzen dituzten egiturak ditugula eta kulturaz gozatzen duen gizartea dugula”.
Bere hitzaldian azaldu duenez, “kultura Euskadiko kide eta komunitate zentzua indartzeko tresna bat da”. Gainera, kultura-sistemari balioa eman dio, eta iragarri du Eusko Jaurlaritzak 28 milioi euro bideratuko dituela aurten kultura-sektoreen balio-kate osoa osatzen duten eragile guztientzat, aurreko urtean baino % 4,6 gehiago.
Finantzazioa
Deialdien bidez (17,4 milioi euro, aurreko urtean baino % 5,7 gehiago) eta dirulaguntza izendunen bidez (10,6 milioi euro, 2024an baino % 3,5 gehiago), Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak literaturaren, arte eszenikoen, musikaren, arte plastiko eta bisualen, ikus-entzunezkoen, jaialdien antolatzaileen, antzerki-funtzioen edo berrikuntza-proiektuen sektoreko 730 eragile baino gehiagorengana iritsi nahi du.
Sektoreetatik harago, finantzaketa hori pertsonei ere zuzenduta dago, beren proiektuak sortzen, garatzen, prestatzen, ekoizten, beren lana sustatzen, banatzen edo zabaltzen laguntzeko.
Bengoetxeak, gainera, deialdi horien erdiak apirilerako eta gehienak uztailerako erabakita egoteko konpromisoa hartu du. Horri esker, laguntzak lortzen dituzten kultura-erakundeek jakin ahal izango dute lehen seihilekoan zein aurrekontu izango duten beren planak gauzatzeko.
Analisia
Kulturaren Euskal Behatokiak 2024ko urtarrilaren 1etik abenduaren 31ra bitartean programatutako kultur ekitaldi guztiak aztertu ditu. Azterlanaren arabera, iaz 20.644 kultura-ekitaldi egin ziren, % 12 aurreko urtearekin alderatuta (18.337 2023) eta % 27,3ko igoera 2022arekin alderatuta (16.221).
Datu horiek Kulturklik-ek jasotzen duen agendan oinarritzen dira. Agenda hori euskal kulturaren atari interaktibo nagusia da, kultura-eragile guztiei irekia, eta bere programazioa eta eduki interesgarriak zabaltzea du helburu. Ekitaldi ugarienak kontzertuak izan dira, aurreko urtean baino % 3,2 gehiago programatu baitira, eta 2024an 5.743 izan dira. Kontzertu gehienak musika garaikideari dagozkio, guztien % 77,7rekin.
Batez besteko prezioa 15,8 eurokoa izan da, eta Bizkaian programatu dira kontzertu gehien ( % 45); ondoren, Gipuzkoan ( % 40,4) eta Araban ( % 14,6). Halaber, euskara izan da musika emanaldietan gehien agertu den hizkuntza. Kontzertuen % 26 euskaraz izan dira.
Antzerkiari dagokionez, 2024an 4.408 emanaldi programatu ziren guztira, eta ekitaldi bakoitzeko 15 euroko batez besteko prezioa ezarri zen. Hizkuntzari dagokionez, emanaldien % 44,2 gaztelaniaz egin ziren eta % 40 euskaraz. Gainera, 2024an Euskadin ordezkatutako funtzioen % 41 haurrei eta/edo familiei zuzenduta zeuden.
Era berean, iaz 903 funtzio programatu ziren. Ordainpeko dantza-ikuskizunen batez besteko prezioa 14 eurokoa izan zen, eta dantza garaikidea izan zen Euskadiko agertokietan presentzia handiena izan zuen generoa, emanaldi guztien % 64,7 egin baitziren; dantza tradizionalak, berriz, emanaldien % 24,6 hartu zuen.
Kulturaren Euskal Behatokiaren txostenak ere jasotzen ditu 1.266 erakusketa 2024an Euskadin. Aztertutako erakusketak 2024ko urtarrilaren 1etik abenduaren 31ra bitartean inauguratu dira, amaiera-data edozein dela ere. Azterlanean 1.062 bertso-saien datua ere jaso da; horietatik % 56,3 Gipuzkoan egin ziren, % 35,1 Bizkaian eta % 8,6 Araban. Bizkaian programatu ziren kultura-ekitaldi gehien ( % 44,8), gero Gipuzkoan ( % 40,7) eta azkenik Araban ( % 14,8). Publikoak 15 euro inguruko prezioan gozatu ahal izan ditu ekitaldi hauek.